AH ŞU BOKEH MESELESİ!!! Arka Planı FLU Yapmak…

‘Arkayı flu (bulanık) yapmak!’ 7 yaşındaki çocukların dahi sıklıkla kullandığı bir tabir haline geldi artık. Özellikle de gelişen teknoloji ile cep telefonu markalarının yaptıkları reklamlar bu konuda çok etkili oldu. Artık herkes portre çektiğinde arkanın flu olmasını istiyor. Bir yönden (tabiri caizse) laçkalaştığı için sevmesem de bir yandan da portre fotoğrafçılığını halka tanıtma açısından olumlu karşılıyorum. Portre de optik olarak olmasa da arka planı öldürmenin kıymetini anlamış oluyoruz.

Yazım fotoğrafta arka planı optik olarak flu (bulanık) yapmak ile ilgili olacak. Yani ‘arkayı bulanık yapma programları’ veya dijital programlar sayesinde arka planın öldürülmesi benim yazımın konusu değil. Sayısal teknoloji sayesinde artık bilgisayarda, hatta android veya iphone ios üzerinden indirilebilen uygulamalar ile kolaylıkla arka plan flu hale getirilebilmekte. Telefonunda bu tarz özellik olmayanlar da photoshop programı veya benzer programlar yardımı ile arka planı farklı tarzlarda flu yapabilirler.

Arka planın flu yapılmasıyla birlikte varsa ışık parıltıları çok hoş bokehler oluşturabilirler. Bu hoş bokehleri daha görünür yapabilmeniz için aşağıda yazdığım tavsiyeler dışında arka planda noktasal ışık kaynağı bulundurabilirsiniz. Bu ışık kaynakları bazen birer sokak lambası olabileceği gibi bazen de otlar üzerinde yansıyan su damlaları olabilir. Ya da rüzgarda savrulan defter kaplığı gibi parlak herhangi pürüzlü yüzeyler… bokehlerin hoş görünmesinin diğer bir yolu da karakteristik bokeh veren lensleri kullanmak olmalıdır. Örneğin Helios 80mm f1.5 lesn ünlü swerly tarzı bokehlerle ünlüdür. Yada İndüstar 50mm lens yıldız şekilli bokehleri ile nam salmıştır. Bu tür farklı bokehleri ayrıca farklı şekillerden oluşturulmuş bokeh filtresi ile de sağlayabilirsiniz. Şimdi ben bu bokeh meselesini bir kenara koyarak genel itibariyle arka planın flu yapılmasına değinmek istiyorum.

Arka ve ön plandaki parıltılar bokeh cümbüşü oluşturmuş durumda.
helios 77m-4 lensi ile çekilmiş bir portre. arka plandaki dönen bokehler hemen fark edilebilir. Bu tür bokehlere swerly bokeh denir ve karakteristik bir tür olarak kayıtlara geçmiştir. Genellikle Rus lenslerinde görülür.
full frame makine ile helios 77m-4 50mm f1.8 lensi ile örnek bir fotorğaf
full frame makine ile helios 77m-4 50mm f1.8 lensi ile örnek bir fotorğaf

Arkayı flu yapma işi alan derinliği ile doğrudan alakalıdır. Alan derinliği (DOF) konusunu şuradaki yazımda derinlemesine anlatmaya çalışmıştım. Makalemi incelerseniz bağlı olduğu faktörleri tüm yönleri ile incelemiş olursunuz. Burada da kısaca açıklayarak devam edeceğim.

Kullanılan lens ve makineye göre arka planın bulanıklaştırması farklılık gösterecektir.

Arka Planın Flu Yapılmasını Etki Eden Faktörler

Arka planın flu olması amaçlanırken aslında alan derinliğinin az olması hedeflenir. Alan derinliği az olursa belli bir mesafeden sonra ve öncesi bulanık (ya da flu) şekilde çıkacaktır. Alan derinliğini az ya da sığ olması 4 faktöre ile olur. Bunlar:

1. Lensin diyafram açıklığının en büyük değerde olması. Açıklık en büyük olması için diyafram değeri en küçük değerinde olmalıdır. Örneğin 50mm lensle içerisinde f.1.2 diyafram f2.8 e göre daha açıktır ve alan derinliği çok daha sığ (az) olacaktır. Doğal olarak f1.2 lens ile arka planı daha fazla flu yapabilirsiniz. Halk arasında ‘arkayı flu yapan lens’ olarak adlandırılan 50 mm f1.8 tarzı lensler, arka planı bulanıklaştırma konusunda oldukça başarılıdırlar. Marka fark etmeksizin (Canon, Nikon, Sony ya da diğer ) bu tarz lensler ile çok güzel portreler çekilebilir.

f2.8 de çekilmiş fotoğraf. Bir alttakinden daha fazla arka plan bulanıklığı vermiştir.
f4.5 de aynı lens ve makine ile çekilmiş fotoğraf. Üsttekine göre arka plan daha belirgindir. Diyafram değeri büyüdükçe bu belirginlik artacaktır.

2. Lensin odak uzaklığın büyük olması. Büyük odak uzaklığı olan lensler arka plana daha fazla flu yaparlar. Örneğin 18-200mm f3.5-5.6 lensinizin 70mm de sağladığı fluluk ile 200mm de sağladığı fluluk aynı olmayacaktır. 200mm de daha fazla bulanıklık elde edebilirsiniz. Bir de büyük odaklı lensler ile küçük değerli (büyük açıklı) diyaframlara sahipse arka plan tamamen flu çıkar. Örneğin 300mm f2.8 diyaframlı lens gibi. Tam tersi geniş açılı (küçük odak uzunluğuna sahip) lensler de alan derinliği çok fazla hissedilir. F8 de dahi her yer çok net çıkacaktır. Bu etkiden dolayı da manzara çekimlerinde genellikle geniş açılı lensler tercih edilir. Kit lensler ile fotoğraf çekerken arka planı bulanıklaştırmak istiyorsanız, lensinizi en zumlu hali ile en açık diyaframında kullanmalısınız.

Aynı noktadan aynı makine ile 16mm de f4 te çekilmiş fotoğraf. odak uzaklığı küçük olduğu için arka plan daha fazla seçilebilir- nettir.
aynı noktadan aynı makine ile 35mm de f4 te çekilmiş fotoğraf. odak uzaklığı büyüdükçe arka plan daha fazla flu olacaktır.

3. Nesneye olan uzaklığın az olması: fotoğrafını çekeceğiniz nesneye uzaklığın ne kadar az ise arka plan o kadar flu çıkar. Dolayısı ile özellikle portre çekimlerinde fotoğraf çekilirken fazladan boşluk bırakılmamalıdır. Kadrajı yeti kadar dolduracak şekilde kişiye yaklaşılmalıdır. Böylelikle arka plan oldukça flu çıkacaktır.

Aynı lens aynı makine ve aynı diyaframla yaklaşık 10 metreden çekilmiş fotoğraf.
Aynı lens aynı makine ve aynı diyaframla yaklaşık 5 metreden çekilmiş fotoğraf. makine nesneye yaklaştıkça arka plan daha flu olacaktır

Diğer bir uzaklık faktörü de arka planın çekilen objeye uzaklığıdır. Arka plan objeye ne kadar uzaksa o kadar yok edilebilir. Yani flu çıkar. Portre çekimlerinde dikkat edilecek notalardan biri de budur. Fotoğrafı çekilen kişiyi ağacın tam önünde değil de bir miktar boşluk vererek çekmek arkanın çok daha fazla flu çıkmasını sağlar.

Arka plan objeye neredeyse 10 m kadar uzak. dolayısı ile daha flu çıkmış.

Aynı şekilde makro fotoğraflarda alan derinliğinin oldukça sığ olmasının sebebi nesnenin dibinden fotoğraf çekilmesidir. Diyafram değerinin çok yüksek olsa dahi bazen yeteri kadar alan derinliği sağlanamaz. Makro fotoğrafçılıkta objenin daha net çıkması için ayrı noktalar netlenerek çok fazla fotoğraf çekilir ve bu fotoğraflar bilgisayarda yazılımlar sayesinde birleştirilerek tek kare elde edilir. Bu yönteme focus stacking denir.

Makro fotoğraflarda alan derinliği çok az olur ve nesnenin tamamının net çıkması çok nadirdir. Arka planda ne olduğu seçilemediği gibi sadece renkten ibaret oluşumlar göze çarpar.

4. Büyük sensörlü  fotoğraf makinesi kullanmak: sonsör büyüklüğü de arka planın flu yapılma derecesini etkileyen diğer bir faktördür. Büyük sensörlü makineler ile daha fazla bulanıklık elde edilir. Dolayısı ile orta format sensörlü bir makine 1.5x çarpanlı bir makineden çok daha fazla arkayı flu yapar. (Eşit şartlar altında). Aynı şekilde full frame ya da tam kare diye tabir edilen makineler de crop faktörlü tüm makineler göre daha fazla arka plan yok edilebilir. Portre çeken birisi iseniz DSLR vaya aynasız fotoğraf makinesi alırken tam kare yani full frame olanlarını seçerseniz işiniz daha kolay olacaktır.

Sony A7ii tam kare fotoğraf makinesi ile çekilmiş bir örnek

Sonuç Olarak:

Bu dört faktörü birleştirirsek; uzun odaklı bir ve geniş diyaframlı bir lens ile full frame bir makinede objeye yakın bir şekilde fotoğraf çekildiğinde arka plan en üst düzeyde yok edilmiş olunacaktır. Örneğin Nikon D850 fotoğraf makinesi ve 300 mm f2.8 lesn ile f2.8 de 3 metreden alınan kadraj sonucu arka plan tamamen flu çıkacaktır.

Aşağıda sizin için farklı örnekler seçtim.

  

Bu makalemde fotoğrafta arkayı bulanık ya da flu yapma üzerinde durdum. Ön plan net arka plan flu (veya ön flu arka net) fotoğraflar çekmeyi artık biliyorsunuz. Makalemin faydalı olduğunu düşünüyor ve bir arkadaşınızın daha faydalanmasını istiyorsanız aşağıdaki paylaşma butonları ile kolayca paylaşabilirsiniz.

Işığınız kaliteli olsun…

Yazar: FatihA

Bir Cevap Yazın