Enstantane Nedir? Hangi Durumlarda Enstantane Öncelikli Mod Kullanılır?

Merhaba fotoğrafmania.com takipçileri.  Bu yazımda size fotoğrafta ”enstantane nedir”, ”enstantane öncelikli mod nedir”, ”enstantaneyi nerelerde, hangi ayarlarla kullanmamız gerekir” soruları ve cevapları üzerine duracağım. Fotoğrafçılık için olmazsa olmaz üçlümüz İso, Diyafram‘dan sonra Enstantaneye de beraber el atalım. Buyurun:

Enstantane Ne Demek?:

Sensör üzerine düşen ışığı zaman açısından ayarlanan mekanizmaya Enstantane (ya da perde, ya da shutter) denir.  Fransızca “instantané” kelimesinden gelir. Türkçedeki tam karşılığı anlık dır.  Fotoğraf makinelerinde sensörün (ya da film) önünde bir perde bulunur.  Deklanşöre bastığımız zaman bu perde çekim esnasında bir anlık açılıp- kapanır.  Perdenin açıldıktan kapanana kadar geçen süreye de Enstantane denilebilir.  Enstantane aynı zamanda obtüratör, örtücü, perde ya da shutter olarak da isimlendirilebilir. Bunları fotoğrafçılıkta kullanılan farklı kelimeler olmakla beraber aslında aynı şey ifade ederler. Sensöre düşecek Işık miktarını zaman açısından belirler. Kısaca pozlandırma süresi de desek olur.

Enstantane Öncelikli Mod:

Fotoğraf çekim süresini saniye olarak ifade ederiz. Yani enstantane birimi saniyedir. Enstantane öncelikli mod ise makine üzerinden fotoğrafın pozlama süresi ayarladığımız ve diğer değerlerin de otomatik olarak atandığı moddur.  Biz pozlama süresini ayarlarız Makine kendisi buna uygun olarak İSO ve diyafram ayarını kendisi verir.  Eğer makine üzerinde bu tarz ayarları verdirebilecek bir lens yok ise makineniz ideal fotoğrafı koşullarını oluşturamaz ve dolayısıyla sizin belirlemiş olduğunuz enstantane değerinde, ideal olmayan (çok karanlık yada çok aydınlık) fotoğraf çeker.  Bu yüzden bazen çok parlak ya da bazen çok karanlık fotoğraf çekeriz. Çünkü makinenin yeterlilikleri aynı zamanda objektifin yeterlikleri ile alakalıdır. Örneğin 1/200 enstantaneye uygun olan diyafram 1.4 iken, lens bu açıklığa sahip değilse ve en büyük açıklığı da 5.6 ise fotoğraf makinesi olmayan f1.4 değerinin alamayacağından, fotoğraf çok karanlık çıkmış olacaktır. Bu durumda ya İSO değerini arttırmalı ya da enstantane değerinizi 1/13 e kadar düşürmelisiniz. (5.6 ile 1.4 arasında 4 tam durak diyafram olduğu için sırası ile 1/100- 1/50- 1/25 – 1/13 değerlerine inmelisiniz.)

1/3200 perde hızı ile çekilmiş bir kare. Enstantane çok hızlı olduğu için su damlası küre şeklinde havada duruyorcasına çekilebilmiştir.

Enstantane öncelikli mod çoğu (Nikon, Sony, Olympus, Fujifilm, vs) fotoğraf makinesinde S (Shutter)  harfi ile gösterilirken Canon fotoğraf makinelerinde Tv harfleri ile sembolize edilmektedir. Mod kadranından siz S moduna aldığınız zaman enstantane öncelikli modu kullanmaya başlamışınız demektir. Enstantane öncelikli moda, makine üzerinde 30 s ile 1/4000 s (ya da  makine izin veriyorsa 1/8000)’ e kadar fotoğraf çekilebilir. Bazı gelişmiş fotoğraf makinelerinde elektronik perde yardımıyla maksimum değer 1/32000 e kadar çıkabilmektedir.  Ayrıca enstantane öncelikli mod haricinde manüel (M) modda  Bulb denilen bir fonksiyon vardır. Bu fonksiyonda makinenin deklanşörüne bastığınız sürece fotoğraf çekecek anlamına gelir. Bu da bir nevi enstantane öncelikli modu kullanım gibidir. Çünkü süreyi biz belirleriz.  Farkı ise manüel mod içerisinde yer almasıdır.

1/13 perde hızında iken şelalenin kadifems,i dokusu henüz oluşmamıştır.
8 sn perde hızında iken şelalenin kadifemsi doku oluşmaya başlamıştır.

 

15sn perde hızında iken şelalenin kadifemsi dokusu belirgin şekilde ortaya çıkmıştır. bu tür pozlamalar gündüz yapıldığında ortam ışığı çok fazla olacağından ND filtre kullanılarak ışık kırılabilir.

Bulb modu daha çok 30 sn den uzun pozlamalar için kullanılır. Makinenin deklanşörüne basılı tutulduğu müddetçe fotoğraf çekilmeye devam edilecektir. bulb, estantane öncelikli mod (S,Tv) içinde yer almaz; manüel (M) moddadır. Bulb harici bir uzaktan kumanda ile yada artık wifi ile telefondan kontrol edilerek kullanılmadır. Makine ile temas etmemek lazımdır; yoksa titreşimler fotoğrafa yansıyacaktır. Gece yıldız pozlamaları gibi çok uzun pozlamarda kullanılır.

Bulb modu kullanılarak yaklaşık 45 dakika pozlanmıs bir fotoğraf. telefon ile uzaktan kontrol edilerek bulb modu aktif edilmiştir.

Peki, hangi tür fotoğraflar için hangi enstantane değerlerini kullanmamız gerekir?

Hareket halindeki bir nesneyi tamamen donmuş halde çekmek isterseniz yüksek enstantane değeri kullanmanız gerekir. Örneğin 1/4000 gibi. Gök yüzünden süzülen yağmur damlalarını durdurmak için, hızla giden yarış arabasını dondurmak için, zıplayan birisini havada net çekebilmek için yüksek enstantane hızları kullanılabilir. Bunun tam tersi, kadrajımızdaki öğelere (hızlı ya da çok yavaş hareket edebilir) hareket algısını vermek için de daha küçük enstantane diğeri kullanmanız gerekir; 1/2 ya da 2 sn gibi. Bir şelaleye tül etkisi verebilmek için, bulutları hareket ediyor gibi çekebilmek için veya yürüyen bir adamın adım attığını gösterebilmek için yada gece yollardaki arabaların farını çizgi halinde çekebilmek için daha da düşük enstantane hızları kullanılabilir.

1/2000 sn ile çekilmiş bir kare. yüksek estantane hızı kullanılarak hızlı gerçekleşen hareket durağanmış gibi çıkmış.
Enstantane öncelikli mod kullanılarak 15 sn pozlama yapılmıştır. şelalenin kadifemsi akışı fotoğrafa yansımış.

Burada şunu da belirtmem gerekir: Fotoğraf makinelerinde zaman zaman enstantane modunu kullanmak biraz riskli olabilir.  Çünkü diyaframın yeterliliğini bağlı olarak bu mod çalışacaktır. Bazen sizin istediğiniz diyafram değerlerine makinemiz çıkamayabilir (inemeyebilir). Örneğin akşam karanlığında hareket olgusu oluşmadan yani çok hızlı bir şekilde fotoğraf çekmek istediğiniz ve bunun için enstantane değerini 1/500 e getirdiniz. Burada diyafram alması gereken değer çok açık olacaktır. Fakat lens yapımı itibariyle bu açıklığa sahip olmamasından dolayı istenilen değere ulaşamayacak ve fotoğrafınıza yeterince ışık girmesini engelleyecektir.  Dolayısıyla çektiğiniz fotoğraf ideal fotoğraf değil daha koyu daha karanlık bir fotoğraf olacaktır.

Fotoğrafın muhteşem üçlüsünden İSO için buraya, DİYAFRAM için buraya tıklayarak detaylarına bakabilirsiniz.

Işığınız kaliteli olsun.

Yazımı faydalı buldu iseniz ve arkadaşlarınızın da faydalanmasını isterseniz aşağıdaki paylaşma butonlarından kolayca paylaşabilirsiniz.

Yazar: FatihA

Bir Cevap Yazın