NET ve KESKİN FOTOĞRAFIN İPUÇLARI

Net ve keskin fotoğraf çekmek !!! Konu o kadar geniş ki nereden başlamak lazım bilemedim. Herkes net ve keskin fotoğraf çekmek istiyor. Keskin fotoğrafın bağlı olduğu o kadar çok değişken var ki… Öncelikle net (ya da keskin) fotoğraf göreceli bir kavram zaten; yani sana göre net ile bana göre net aynı şeyler olmayabilir. Dahası aslında netlik ile keskinlik de aynı şey değil… Bakalım nasıl kalkacağım bu yazının altından…

Sizler için ‘CAM’ gibi fotoğraf çekmenin yöntemlerini maddeler halinde yazmaya çalıştım.

1) Fotoğraf ışıkla ilgili bir olgu olduğu için öncelikle yeterli ışık koşulları altında fotoğraf çekmek lazım gelir. Örneğin aynı objeyi, aynı makine ile gündüz çekme ile gece çekme arasında fark olacaktır. Gündüz çekilen fotoğraflar daha keskin ve kaliteli olacaktır. Çünkü yeterli ışık olacaktır.

Işığın yetersiz olduğu ortamlarda netlik düşük olabilir. Dahası enstantane ve İSO değerleri de keskinliği etkileyecektir. (fotoğrafların üzerini tıklayarak tam boy görebilirsiniz) bu fotoğraf 1/15 sn hızında çekilebildiği için kısmen bulanıklıklar seçilebilir.
Tam güneşe karşı çekilmiş bir kare. Işık fazlasıyla tatminkar ve çekilen fotoğraf çok net.

2) Düşük İSO değerinde çekilen fotoğraflar daha keskin ve kaliteli olacaktır. İSO kumlanma getirir. Daha keskin ve temiz fotoğraflar için İSO değerini mümkün olan en az düzeyde tutmak gereklidir.

İSO 100 de bir örnek
Aynı konunun İSO 25600 da bir örneği. Kumlanma direk fark edilebilir. Ayrıca az ışık olduğundan da bir keskinlik kaybı da yaşanacaktır.

3) Yüksek enstantane değeri ile çekilen fotoğraflar daha keskin ve daha kaliteli olacaktır. Elde çekim yaparken fotoğraf makinemiz elimizin titremesinden etkilenebilir. Dolayısı ile bu tür titreme hareketlerinin fotoğrafa yansımaması için perde hızının (enstantane değerinin) yüksek olması gerekir. Örneğin ışık koşulları izin veriyorsa elde 1/400 sn ile çekilen fotoğraf 1/30 sn ile çekilen fotoğraftan daha keskin çıkacaktır.  Fakat makine tripod gibi bir araç ile sabitleniyorsa, perde hızının etkisi olmayacaktır. Eğer perde hızının yüksek olabileceği bir ortam yoksa lensinizin veya makinenizin titreşim engelleme sistemini muhakkak açın. Çok ise yarayacaktır. Özellikle tele objektiflerde…

1/3200 sn de bir fotoğraf. su her damlası yakalanabilir. keskin ve nettir
1/125 sn de bir fotoğraf. Zıplama hareketini dondurmak için perde hızı yeterli olmamış ve zıplayan kızımız bulanık çıkışmış.

4) Hareketli nesneleri çok daha hızlı perde hızı ile çekin. Örneğin koşan bir atın tamamının net çıkmasını istiyorsanız perde hızınızın en az 1/1000 olası gerekir.  Daha aşağı perde hızlarında örneğin gözü net çıkarken ayakları bulanık çıkacaktır. Daha da aşağı hızlarda artık her yeri bulanık çıkacaktır.

5) Fotoğraf makinelerinin çözünürlüklerinin keskinlikle doğrudan ilgisi bulunmasa da dijital ortamlarda sergilenen fotoğrafları yakınlaştırmak (yada büyük ölçekli baskılarda) istediğimizde kaliteye etki edecektir. Yakınlaştırdığımızda pikselleşmeyen fotoğraflar için makinenizin en yüksek çözünürlüğü ile fotoğraf çekin. Eğer makinenizin çözünürlüğünün sizin için yeterli olmadığını düşünüyorsanız, yüksek çözünürlüklü bir makine almanızı öneririm. Örneğin 20- 24 megapiksel şuan ki teknoloji için yeterli olacaktır.

6) Fotoğrafta keskinliğe etki eden en önemli faktör kullandığımız lenstir. Birçok lens çeşidi vardır. Her birinin işlevi diğerinden farklıdır. Dahası birçok marka makineniz için benzer lensler üretilir. Dolayısı ile seçeceğiniz lens çok ehemmiyetlidir. Öncelikle şunu söylemeliyim ki asal lensler yani prime lensler (odak uzaklığı değiştirilemeyen) diğer lens çeşitlerine göre çok daha kaliteli ve keskin görüntü verirler. Örneğin bir 50 mm lik lensin optik kalitesi 18-55mm kit lensin optik kalitesinden çok daha iyidir. Daha keskin fotoğraflar için asal objektif kullanmanızı öneririm.

50mm f2.2 de çekilen bir kare. asal lensler daha kaliteli ve daha keskin görüntüler verir.

7) Fotoğraflarınızı lensinizin size sağladığı en açık diyaframdan en az 2 durak daha kısarak çekin. Genellikle lensler en açık diyaframda en keskin değerini vermezler. Bir lensin en keskin olduğu diyafram aralığı en açık değerinden 2 tam durak sonrasından başlar. Aynı şekilde genellikle lensler en kısık diyaframda da en keskin değerini vermezler. En az 2 tam durak öncesi ile fotoğraf çekmenizi öneririm. Örneğin 50mm f1.8 lensiniz olsun. Bu lens f1.8 diyaframda en keskin fotoğrafı üretmez. Uzmanlar 2 tam durak sonrasında en keskin değerine ulaşmaya başlayacağını ifade ederler. Yani sırası ile f1.8-f2.8-f4.0 olacağı için bu lensin en keskin değeri f4.0 da başlamaktadır. Aynı şekilde en kısık değeri 16 iken sırası ile f16- f11- f8 de fotoğraf çekmelisiniz. Toparlarsak örnekte bahsettiğim lens için en keskin fotoğraf ürettiği aralık f4.0 ile f8 aralığıdır ve bu aralıkta çekilen fotoğraflar diğer diyaframlarda çekilen fotoğraflardan daha keskin olacaktır. Teorikte…

50mm f1.4 lens ile f1.4 te çekilmiş bir fotoğraf. netlenen nokta kare içine alınmıştır.
50mm f1.4 lens ile f8 de çekilmiş başka bir fotoğraf. Netlenen nokta kare içine alınmıştır.Üstteki fotoğrafa göre keskinlik direk fark edilir.

8) Teknik olarak çok uzaktaki bir nesnenin fotoğrafı ile nispeten yakın bir nesnenin fotoğrafının keskinliği aynı olmayacaktır. Size daha yakın olana nesnelerin fotoğrafını daha keskin çekersiniz.

300 mm ile yaklaşık 500 m den çekilen bir kare. Uzak fotoğraflar yakına nispeten daha yumuşaktır.

9) Alan derinliğinin az olduğu diyafram değerlerinde fotoğraf çekmek zordur. Örneğin f1.4 diyaframda alan derinliği o kadar azdır ki 1 cm lik öne ya da arkaya hareket net çekmek istediğiniz bölgenin flu çıkmasına sebep olur. Dolayısı ile özel bir çekim yapmıyorsanız alan derinliğini arttıracak diyafram değerleri kullanın. Örneğin f5.6 diyaframda alan derinliği nispeten daha fazla olacağından küçük öne-arkaya hareketlerden çok etkilenmeden fotoğraf çekebilirsiniz.

f2.8 ile çekilen macro fotoğraf. Netleme 2mm yer değiştirse idi çiçek bulanık çıkacaktı.

10) Netleme noktasının seçimi de objenin keskinliği etkileyecektir. Nereyi net çıkarmak istiyorsanız tam orayı netlemeniz gerekir. Netleme noktanız biraz kaydığında keskinlik doğal olarak azalacaktır. Doğru yere doğru netleme ile netlerseniz makinenizin ve lensinizin kabiliyeti doğrultusunda en keskin fotoğrafı elde edebilirsiniz.

Netleme alınması gereken yer tavus kuşunun gözleri olması gerekirken farklı bir noktaya kaydığı için, istenilen netlik yakalanamamıştır.

11) Bir lens ile çekilen görüntünü en keskin yeri orta kısmıdır. Kenarlar ortaya bölgeye nazaran daha yumuşak görüntü verirler. Dolayısı ile keskin çıkmasını istediğiniz bölgeyi kadrajınızın orta kısmına yerleştirip fotoğrafı öyle çekin.

Aynı hizada olsa da fotoğrafın orta bölgesi daha net olur. özellikle açık diyaframda ve tam kare fotoğraf makinelerinde bahsedilen netlik farkı apaçık hissedilir.

12) Fotoğraf makinenizin sensörünü, lensinizi ve lense taktınız filtreleri temiz tutun. Bazen bahsettiğim parçalara toz bulaşabilmektedir. Ya da el izi veya leke olabilmektedir. Dolayısı ile fotoğrafta bu lekelerin çıkma ihtimali olduğundan kalite ve keskinlik düşecektir. Ekipmanınızı temiz tutun arkadaşlar; onlara şefkat gösterin, sevin, bağrınıza basın onları…

Sensör üzerinde veya lenslerin içinde bulunan toz- kıl zerreleri kısık diyaframda fotoğraflar üzerinde rahatlıkla seçilebilir. Bu partiküllerin çok olması durumunda ise keskinlik- netlik düşük olacaktır. Dikkatli bakılırsa köşelerde ve sol arka bacağın üzerindeki lekeler fark edilebilir.

13) Daha keskin fotoğraflar için lensin önüne takılan filtreleri kullanmayın. Aynı zamanda lens ile makine arasına takılan çeşitli optik eleman içeren filtreleri de kullanmayın. Ne kadar çok fazladan eleman o kadar çok kalite kaybı demektir. Hatta size bir örnek daha vereyim. Çok bilinen markaların en iyi fotoğraf makinelerinde anti aliasing filtrelerini kaldırarak keskinliği arttırmayı hedeflemektedirler. Keskin fotoğraflar için filtre kullanmayın. Kullanacaksanız da en iyisini kullanmaya özen gösterin.

 

Buraya kadar anlattıklarım makine, lens veya ekipmanla alakalı idi. Dahası da var. Fotoğrafı çektikten sonra yazılımlarla fotoğrafı keskinleştirebilirsiniz.

14) Fotoğrafları raw formatta çekerseniz daha az kalite kaybı ile düzenleme yapabilirsiniz. Fotoğrafa sayısal müdahalede bulunma yöntemlerinden birisi de keskinliğini arttırmaktır.  Dozunu kaçırmadan bir miktar keskinlik verebilirsiniz.

15) Aynı şekilde sayısal müdahalelerde keskinliği arttırmanın diğer bir yolu da kontrası arttırmaktır. Buna kontrast keskinliği denir. Çektiğiniz fotoğraflara bir miktar kontrast verin.

16) Fotoğrafta daha keskin çıkmasını istediğiniz yeri lokal olarak keskinlik verdiğiniz gibi diğer bölgelere hafif bulanıklık vererek seçtiğiniz yerin daha net görünmesini sağlayabilirsiniz. Aslında bu bir keskinleştirme yolu olmamasına karşın keskinmiş gibi gösterme metodudur.

17) Fotoğrafı illaki bilgisayarda işlemenize de gerek yoktur. Artık neredeyse her fotoğraf makinesinde fotoğraf işleme fonksiyonları var. Ve dahası bunlar da gayet işe yarar özellikler. Kullanabilirsiniz.

Keskin fotoğraflar için tecrübelerimi ve araştırmalarımı paylaşmak isterdim. Siz de makalemi faydalı bulduysanız ve arkadaşlarınızın da faydalanmasını istiyorsanız hemen alttaki paylaşma butonlarından paylaşabilirsiniz.

Işığınız kaliteli olsun…

Yazar: FatihA

Bir Cevap Yazın